Мамлакатимизда халқ саломатлигини сақлаш соҳасига катта эътибор қаратилаётгани боис тиббиётимиз кун сайин дунё стандартлари даражасида ривожланиб бормоқда. Республика Президентининг 2022 йил 26 октябрдаги "Аҳолини сифатли дори воситалари ва тиббий буюмлар билан таъминлаш юзасидан қўшимча чора – тадбирлар тўғрисида"ги ПҚ 411-сонли қарори тиббиётдаги ислоҳотлар давомийлигини таъминлашда муҳим аҳамият касб этмоқда. Ушбу қарорга мувофиқ давлат тиббий суғурта жам­ғармаси молиялаштирган маблағлар ҳисобидан биргина Наманган давлат университетининг клиник фанлар базаси бўлмиш Наманган вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказида 120 нафар беморга юқори технологик эндопротезлаш амалиёти ўтказилган бўлса, маҳаллий бюджет ҳисобидан 25 та амалиёт бажарилди. Айниқса, ногиронлиги бўлган, ижтимоий ёрдамга муҳтож беморларга кўрсатилган юқори технологик амалиётлар уларнинг ҳаётини яхшилашга ёрдам берди. Эндиликда реаблитация жараёни давом эттирилаётганлиги туфайли беморлар соғлиғини қайта тикланиш жараёни тезлашмоқда.

Яқинда давлатимиз раҳбари томонидан ижтимоий ҳимоя соҳасидаги ишлар натижадорлиги ва 2025 йил учун устувор вазифалар муҳокамасига бағишланган йиғилиш ўтказилди. Йиғилишда Республика бўйича 33 та туманда ногиронлиги бор беморларни реабилитация қамрови бир фоизга ҳам етмаслиги танқид остига олиниб, масъулларга келгуси йилда реабилитация бўйича кескин ўзгариш қилиши кераклиги кўрсатиб ўтилди. Бунинг учун ҳар бир вилоят, туман шифохонасида реабилитация хизматлари йўлга қўйилиши ва 12 та ногиронлик реабилитация марказида эрготерапия, физиотерапия, даволаш-гимнастика хизматлари қамровини беш карра ошириш топшириғи берилди.

Шунингдек, ногиронлиги бор беморларга психологик ёрдам кўрсатиш ва уларни руҳлантириш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. Сир эмас, бундай беморларда ишонч етишмаслиги туфайли фаоллик сезилмайди. Уларни руҳлантириб бориш шунинг учун ғоят муҳим масала саналади. Президентимиз таъкидлаганидек, ўзида куч топиб, оғир вазиятдан чиқиб, қаҳрамонлик кўрсатаётган одамлар ҳам кўп. Масалан, дунёнинг энг руҳлантирувчи "Топ-100"та аёли рўйхатига кирган деновлик Дилором Йўлдошеванинг ишларини алоҳида эътироф этиш мумкин. Бу аёл ногиронлиги бор бўлса-да, тикув корхонасини очиб, 40 нафар камбағал хотин-қизларни иш билан таъминлади.

– Мана шундай иродали, матонатли инсонларни ҳаммага ўрнак қилиб кўрсатсак, улар билан ҳар қанча фахрлансак арзийди, – деди давлатимиз раҳбари ва Дилором Йўлдошевани "Мардлик" ордени билан тақдирлади.

Бугунги кунда замонавий ортопедияда чаноқ-сон бўғимларини эндопротезлаш жарроҳлик амалиётларига кўпроқ эҳтиёж сезилмоқда. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, 1990 йилда ер шарида 1,7 миллион одамда сон суягининг прок­симал қисмининг синиши кузатилган бўлиб, шундан 95 фоизи ёши 50 ёшдан ошган кишиларга тўғри келиши айтилган. Йирик бўғимларни эндопротезлаш травма ва инфекцион асоратлар, асептик некроз, ревматоид артрит ва йирик бўғим касалликлари билан оғриган минглаб беморларни нормал ҳаёти ва фаолиятига қайтарадиган ягона усул ҳисобланади. Бунда чет элдаги етук фирмалардан келтирилган эндопротезлар юқори самара бермоқда.

Вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказининг юқори малакали мутахассислари ушбу йўналишда жарроҳлик амалиётларини юқори техноглогиялар асосида замонавий диагнос­тика, анестизиология жиҳозлари ёрдамида самарали бажармоқдалар.

Ижтимоий соҳа натижадорлиги бўйича ўтказилган йиғилишда бир қатор соҳалар, жумладан, тиббиёт соҳаси учун ҳам янада янги вазифалар белгилаб берилди. Айниқса, ногиронлиги бор шахсларга бериладиган протез ва реабилитация воситалари рўйхати 18 тадан 30 тага, маблағи эса 1,5 баробарга оширилди. Шунинг эвазига йил бошидан 100 минг одамнинг эҳтиёжи таъминландиган бўлди. Булар шубҳасиз эҳтиёжманд кишиларни рози қилиш ва уларнинг ҳаёт фаоллигини оширишга олиб келади.

С. АБДУЛЛАЕВ,

НамДУ тиббиёт факультети

клиник фанлар кафедраси катта ўқитувчиси, ВКТТМ врачи.

Ж. ИБРОҲИМОВ,

ВКТТМ врач-травматологи.