Ўзбекистон 2030 йилга қадар вирусли гепатитдан холи ҳудудга айланади. Бу борада Ҳукуматимиз томонидан махсус дастур ишлаб чиқилиб, зарур чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Айни шу ҳақида Республика Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда Корея Республикасининг "KOFIH" халқаро фонди билан ҳамкорликда Фарғона шаҳрида ўтказилган "Аҳоли ўртасида онкологик касалликларнинг олдини олиш, аҳоли хабардорлигини оширишда оммавий ахборот воситалари вакилларининг билим ва кўникмаларини ошириш" мавзусидаги тренингда Санэпидқўмита масъул ходими Мафтуна Саидова маълум қилди.

Онкологик касалликлар инсоният бошига жиддий ташвиш келтираётган, яшариб бораётган хавфли хатарлардан биридир. Лекин саратон – сўнгги ҳукм эмас! Ушбу хасталик асосан яширин тарзда кечиши сабабли ҳар бир инсон соғлиғига бефарқ қарамасдан, ўз вақтида шифокор кўриги ва тиббий текширувлардан мунтазам ўтиб туриши керак.

Водий вилоятларида фаолият юритаётган оммавий ахборот воситалари вакиллари ҳамда санитария-эпидемиологик осо­йишталик ва жамоат саломатлиги бўлимлари масъул ходимлари иштирокидаги анжуманда асосан онкологик хасталикларни келтириб чиқарувчи юқумли касалликлар, айниқса, вирусли гепатитнинг юзага келувчи сабаблари, унинг олдини олиш ва даволаш чора-тадбирлари, шу йўналишда халқона тилда контентлар тайёрлаш услублари ҳақида сўз юритилди. Санэпидқўмита, Вирусология илмий текшириш институти эксперт­мутахассислари иштирокида тиббий саводхонликни ошириш ҳамда тарғиботни самарали бажаришга доир фойдали маърузалар тингланди.

Таъкидланганидек, Президентимизнинг 2022 йил 16 майдаги "Айрим долзарб вирусли инфекциялар тарқалишига қарши курашиш чора-тадбирларини такомиллаштириш тўғрисида"ги қарорига мувофиқ, республикамизнинг барча шаҳар, туман марказий ва оилавий поликлиникаларда гепатит B, C турларини эрта ташхислаш мақсадида бепул скрининг текширувлар йўлга қў­йилган. Гепатитларга текширув энг аввало, аҳолини онкологик хасталикларнинг келиб чиқишига сабаб бўладиган хавфли юқумли касалликларнинг барвақт олдини олиш ва уни профилактика қилишда яхши самара беради.

– Онкологик хасталикларга сабаб бўлувчи юқумли касалликларни профилактика қилиш орқали бугунги кунда ҳар йили бачадон бўйни саратонидан вафот этаётган 900 нафардан ортиқ 35-55 ёш ўртасидаги аёллар ҳаётини сақлаб қолишимиз мумкин, – дейди республика Вирусология илмий текшириш институти шифокори, тиббиёт фанлари номзоди Шоҳиста Бакиева. – Бунинг учун ҳозирданоқ давлат томонидан зарур чоралар кўрилмоқда. Масалан, умумтаълим мактабларида 9-14 ёшдаги ўқувчи қизлар учун бепул тиббий текширувлар амалга ошириб келинаётгани қизлар келгусида миллатнинг соғлом наслларини дунёга келтиришига замин ҳозирлайди.

Айтиш керакки, гепатитлар орасида унинг А деб номланувчи энг енгил тури ҳисобланиб, яширин даври 21-50 кунгача. Шахсий гигиена ва парҳезга риоя қилинса, танадан икки ҳафта оралиғида сўрилиб чиқиб кетади. Гепатит С ни аниқлаш ва даволаш қийин бўлгани сабабли у "мулойим қотил", деб аталади.

2014 йилдагина уни даволаш имкони пайдо бўлди ва бунинг учун қўлланадиган дори айни вақтда бепул берилмоқда. Ўз даврида донаси минг доллар атрофида бўлган бу таблеткаларни қабул қилиш муддати уч ой. Гепатит B ва D оилада эркаклар битта соч-соқол олиш воситаларидан фойдаланиши, оила аъзолари битта сочиқда юз артиши, битта ёки иккита тиш чўткасини ҳамма ишлатиб юриши оқибатида юқади.

Демак, шахсий гигиенага эътиборли бўлиш орқали вирусли гепатит ва унинг оқибатида юзага келадиган саратонга маълум маънода қарши турган бўламиз.

Оқилхон ДАДАБОЕВ,

"Наманган ҳақиқати" мухбири.